Mayor Mark N. Marcos

Mayor Mark N. Marcos

Ika-28 na Punumbayan ng Naujan si Mayor Mark Navarro Marcos simula kay Presidente Municipal Carlos Basa (Enero 7, 1903-Marso 27, 1903).

Bilang pamangkin ng yumaong Mayor Romar G. Marcos (Hulyo 1, 2007-Hunyo 8, 2010) at apo ni Mayor Manuel R. Marcos (Marso 22, 1975-Marso 31, 1986), siya ang ikatlo sa angkan ng mga Marcos na pinagkatiwalaan ng pamayanang Naujeňo sa tungkulin ng Punumbayan.

Ipinanganak noong Hulyo 13, 1968 sa sambahayan ni Cromwell G. Marcos (yumao) at Vilma Navarro-Marcos sa Poblacion II ng bayang ito. Ikaapat sa limang magkakapatid.

May talinong taglay simula ng pagkabata. Parehong tinapos bilang valedictorian ang elementarya sa Jose L. Basa Memorial Elementary School (1981) at sekundarya sa Agustin Gutierrez Memorial Academy (1985). Napatunayan ang hinusay nang tapusin bilang Magna Cum Laude ang Bachelor of Arts Major in Political Science (AB PolSci) sa Manuel L. Quezon University (1989). Ipinagpatuloy ang pag-aaral sa naturang unibersidad at tinapos ang Bachelor of Laws taong 1993. Pagkalipas ng isang taon, siya ay isang ganap nang abogado.

Si Atty. Mark Marcos ay unang nagtrabaho sa pribadong sektor bilang Legal Staff Member ng dating Congressman Manuel Villar. Siya ay simulang naglingkod sa pamahalaan taong 1995            bilang Court Attorney ng Supreme Court hanggang sa siya ay  hiranging Presiding Judge (2005) sa Municipal Trial Court ng Roxas, Silangang Mindoro. Siya rin ay nagsilbing Acting Presiding Judge sa Municipal Circuit Trial Court ng Mansalay at Bulalacao.

Walang karanasan sa pulitika at hindi pulitikong tao si Judge Marcos ngunit dahil sa panawagan at panghihikayat ng taumbayan na nangangailangan ng tapat at mahusay na pamumuno, pinili niyang isantabi ang pagiging hukom upang paunlakan ang kahilingan ng kanyang sariling bayan. Pinatunayan ito ng sambayanang Naujeňo nang siya ay hirangin sa minsanang pagtakbo sa halalan bilang Punumbayan.

Pulitika man ang napasok ng dating hukom, ngunit hindi pamumulitika ang liderato ni Mayor Mark N. Marcos. Ang sigaw ng kanyang administrasyon ay KAUNLARAN, SERBISYO, PAGKAKAISA at KATAPATAN para sa bayan.

Para sa pagpapatuloy man ng programa ng kanyang tiyuhin ang kanyang plataporma de gobyerno, bahagi rin ng kanyang pamunuan ang pagpapatuloy ng mga nakasalang o nasimulan nang mga programa nang nakaraang administrasyon.

Kasalukuyang naninirahan ang ama ng bayan sa Poblacion III, kapiling ang kanyang may-bahay, Genevieve Geremia-Marcos at mga anak na sina Xavier  Cromwell, Jenica Alexis, Maxine at Marco Emmanuel.                              ESL

M.A. ANGEL M. NAVARRO

Angel M. Navarro
Municipal Administrator

Sino nga ba si ANGEL MIRANDA NAVARRO o “BOBI” sa mga taong lubos na nakakakilala sa kanya?

Si “Bobi” ay anak nina G. De Gaulle Aboboto Navarro at Elvie Miranda. Nagtapos siya ng elementarya sa Nag-iba Elementary School;  nag-aral siya ng high school sa Sacred Heart Academy sa Quezon City at nagtapos ng Bachelor of Science in Business Administration major in Accounting noong 1985 sa University of the East. Nabiyayaan siya ng tatlong anak sa asawang si Mila Digno, sina Angel Ajerico, Alexis, at Monina.

Taong 1992 nang magsimula siyang magtrabaho sa Pamahalaang Bayan ng Naujan ng noo’y Punumbayan Nelson B. Melgar bilang isang License Inspector. March 15, 1998  naitalaga siya sa HRMO at noong August 31, 1998 nagpasya   siyang magbitiw sa tungkulin.

Maraming kasamahan niya ang nagulat sa biglaan pagbibitiw. Dahil sa kanyang angking talino at kasipagan maraming kasamahan niya sa trabaho ang nanghinayang.

Mabilis na lumipas ang panahon at naging simple siyang magsasaka. Ginugol niya sa bukid ang kanyang sarili ng mahabang panahon. Isang simpleng ama at asawa, dala ang isang pangarap na makita ang Naujan na may kapayapaan at kaunlaran.

Sa pagkakaupo ni Atty. Mark N. Marcos, siya ay itinalaga bilang bagong Municipal Administrator, isang posisyong nangangailangan ng malawak na pang-unawa at talino upang mapaglingkuran nang tapat  ang bawat Naujeňo.

Sa kasalukuyan, nakatanaw siya sa isang malalim na pangarap na makita ang Naujan na may kaunlaran. Katuwang siya ng ating Punumbayan Atty. Mark N. Marcos sa isang adhikain- isang maunlad na Naujan para sa mamamayan.

NELSON DE GUZMAN

Megan ng Poblacion III Bb Naujan ‘13

Megan Tristine Atienza, Bb. Naujan '13

Mula sa inisyal na 36 kandidata ng Binibining Naujan, lumitaw si Megan Tristine Atienza buhat sa Poblacion III upang koronahang Bb. Naujan 2013 at maging kinatawan para sa Search for Ms. Oriental Mindoro sa darating na Nobyembre 2013.

Pagkatapos ng tagisan ng kagandahan, talento at talino ng 14 finalist nakuha ni Ms. Atienza ang Best in Talent at Bread and Butter’s Choice Award at tinanghal bilang Bb. Naujan ‘13.

Dapat ipagmalaki at suportahan si Megan dahil siya ay isang simbolo ng kayamanan at dilag ng bayan-ang mga naggagandahan at may hiyas na mga binibini ng Naujan; kinatawan natin sa darating na Araw ng Silangang Mindoro.

Sa inisyal na screening and orientation sa Ms. Oriental Mindoro, isa si Megan sa napipisil na may kakayanang magtagumpay. Maging sa mga likes sa Facebook, siya ay na-ngunguna. Kaya’t malaki ang pag-asang tuloy tuloy ang kanyang pagniningning hanggang sa panlalawigang patimpalak.

NAGNININGNINGANG MGA BINIBINI: Si Megan Tristine Atienza ng Poblacion III (gitna) ang nakoronahang Bb. Naujan 2013 kasama sina (mula sa kaliwa) Leslie Ann Consigo, 1^st Runner Up; Recel Kalaw, Bb. Naujan-Mahalta(Tourism); Jeany Pedroza, Bb. Naujan-Dabalistihit  at  Lea Belano, 2^nd Runner-Up.

Paglilingkod sa Bayan Ipagdiwang

Ni: Mayor Mark N. Marcos

Ipagdiwang natin ang buhay! Ipagdiwang natin ang paglilingkod sa taumbayan!

Ang paglilingkod ay hindi lamang bahagi ng buhay, ang paglilingkod ay mismong kabuuan ng buhay. Wika nga ni Mother Theresa, “A life that is not lived for others is not worth-living.”

Nitong mga buwan ng Setyembre at Oktubre, tayo ay nagdiwang ng iba’t ibang aspeto ng serbisyo-publiko; mga gawain na bahagi na ng buhay, hindi lamang ng mga lingkod ng bayan kundi ng buong pamayanan ng Naujan. Ang mga ito’y pakikibahagi na rin natin sa mga programang nasyunal, hindi bilang pagsunod sa mga itinakdang requirements, kundi bilang mga Pilipino na nakikiisa sa pagsunod sa mga umiiral na batas at mga gawaing  nagtataguyod ng kapakanan ng taumbayan.

Sa pagpasok ng buwan ng Setyembre, nakibahagi ang lokal na pamahalaan sa  pagdiriwang ng Pistang Bayan. Ito ay tradisyon na ng pamayanang Naujeňo na minana natin sa pamahalaang lokal noong kapanahunan ng mga Kastila. Ipinakikita ng pagdiriwang na ito ang mayaman nating kultura at kung saan ito nagmula. Relihiyoso man ang naturang gawain, malaki ang naging epekto nito sa programang panturismo ng ating bayan.

Bahagi ng nasabing gawain ang pagdiriwang ng National Year of Rice (NYR) 2013. Bilang Rice Granary of Oriental Mindoro nararapat lamang na pangunahan natin ang lahat ng suporta sa programang ito sa ating lalawigan. Gagawin natin ito bilang ulirang mga producer at consumer ng palay/bigas. Magtanim po tayo ng mga binhing itinataguyod ng Kagawaran ng Pagsasaka upang tumaas ang ani. Magsaing at kumain lamang tayo ng sapat upang maiwasang makapag-aksaya ng kanin. Kahit papaano, hindi man kalakihan ang bayan natin na kung tutularan lamang ng ibang pamahalaang   lokal ng buong bansa, malaki na rin ang magagawa para mabawasan ang national importation ng bigas para sa 2014. Ito’y isang pagkakataon upang makapaglingkod sa bayan kahit na hindi kawani ng gobyerno.

Bilang Punong Ehekutibo ng lokal na ahensiya ng gobyerno, nakakataba ng puso ang tema ng ika-113 Anibersaryo ng Philippine Civil Service na “Tatak Lingkod Bayani, Isabuhay, Ipagmalaki at Ipagbunyi”. Tayo ay nakiisa sa Civil Service Month Celebration noong buwan ng Setyembre. Sa ngayon ay pinag-aaralan natin ang implementasyon ng merit system para sa mga kawani ng munisipyo upang maitaguyod ang matuwid at mahusay na paglilingkod sa bayan. Gagawin natin ito sa pamamagitan ng pagbibigay ng mga parangal at gantimpala sa mga matatapat na empleyado.

Bilang bahagi ng development ng mga kawani, ipinagdiriwang natin ang Employees’ Day sa buwan ng Oktubre. Ito’y pagkakataon upang ma-refresh ang mga lingkod ng bayan at magkaroon ng panahon na makisalamuha sa bawat isa para sa tunay na kahulugan ng camaraderie. Kinakailangan din ito upang sila’y lalo pang maging epektibo at episyente sa kani-kanilang ginagampanang mga tungkulin. Ang mga kawani ng munisipyo ang workhorse ng ating pamahalaang lokal tungo sa ikauunlad ng ating bayang Naujan.

Hindi man nakakapagpayaman ang paglilingkod sa bayan dahil hindi naman kalakihan ang tinatanggap na sweldo ng mga empleyado, dapat itong ipagdiwang lalung-lalo na ng mga kawani dahil kahit minsan sa buhay ng isang empleyado ng gobyerno, ang bawat isa sa atin ay tinawag na “Lingkod-bayan”.

In What or Whose Terms?

Ni: Engr. Elmer Lopoz

“Magkaisa tayo!” ito ang laging panawagan ng bawat administrasyon. Tama o mali ba ito ? Walang problema sa pananawagan. Magkakaroon lamang ng problema kung hindi masusunod ang pamantayan ng katuwiran sa katanungang “In what or whose terms?”

Maraming lider ang nangungumbinse na samahan sa kanilang liderato. Normal lamang at hindi mali ito. Ngunit ang isang tagasunod ay dapat munang suriin ang pamantayan ng liderato.

“In what terms?” Sinasagot ito kung batas ba o/at pulitika ang layunin.   Alinman sa dalawa, siguraduhin lamang na hindi nawawala ang batas. Isang batayan kung nasusunod o hindi ang batas ay sa pamamagitan ng pagsuri kung itinutuloy ba ng  nasabing lider ang mga proyekto ng kanyang pinalitang lider. Kung pinabayaan ng nasabing lider na masayang ang proyekto ng kanyang sinundan, mag-ingat sa kanyang panawagan ng pagkakaisa. Baka pagkakaisa lamang sa pulitika ang kaniyang tinutumbok at hindi para sa ikauunlad ng bayan. Marami lamang masasayang na pera. Ang walang pakundangang pagsunod sa ganyang lider ay nakikiisa sa pag-aaksaya ng kaban ng publiko!

Nang maupo ang kasalukuyang administrasyon, maraming nagdatingang mga request sa Tanggapan ng Punumbayan. Hindi agarang maaksyunan ni Mayor Mark Marcos ang mga kahili- ngan dahil tinitingnan kung anong mga programa ni Mayor Angie Casubuan ang hindi pa natatapos. Sinisiguro lamang na hindi maapektuhan ang mga ito kapag pinaunlakan ang mga kahilingan.

Tuwing may request, ang laging tanong ng Municipal Administrator Angel Navarro,”ano ang naka-programa?” Tinutukoy ng huli ang programa ng nakaraang administrasyon. Kapag si Mayor Marcos ang kaharap ng may kahilingan, pinatatawag ang in-charge ng programa upang siya mismo ang magpaliwanag doon sa may request.

Ito ang kagandahan kung ang “terms” na hawak ng liderato ay batas. Hindi    mangangamba ang isang tagasunod na baka malagay sa alanganin dahil mayroon siyang legal na pinanghahawakan. Hindi na siya magdadalawang-isip kung paano lumapit at kung anong partido ang kanyang kinaaniban dahil may legal basis ang kanyang pakay. Ang lider naman na namumuno ayon sa batas ay walang pakialam sa partido ng may pakay dahil batay sa batas ang kanyang liderato, kaya’t paglilingkuran niya pa rin ng patas ito.

“In whose terms?” May 3 anggulo ang kasagutan nito. Kung sa pansariling panig ng lider lamang, purong political at pansarili ang motibasyon. Alam ng lahat na hindi maganda ito. Mayroon ding estilong pilantropo na panay sa panig ng may pakay/tagasunod nakasentro ang benepisyo. Ganito ang estilong Cong. Manny Pacquiao, Vice Mayor Joel C. Teves at yumaong Mayor Romar G. Marcos. Maganda at kahanga-hanga, masakripisyo lamang a masakit sa bulsa ng lider. Ang ikatlo ay para sa lahat. Makikinabang pati lider, habang nakikinabang ang mga tagasunod/may-pakay at ang sambayanan. Nangangailangan lang ito ng palagiang update sa batas, mga panukala ng gobyerno at Information, Education and Communication (IEC) upang malaman ng lahat ang kani-kanilang mga karapatan at tungkulin.

“In what and/or whose terms” tayo magsasama-sama? Laging sa ikatataguyod ng batas na pawang kapakanan ng taumbayan ang sukdulang hinahanap, diyan tayo makiisa.

Pag-asa

Marami ang naririnig, marami ang nagtatanong

Saan ba patutungo ang bawat panahon?

Kung ang bawat umaga’y dilim ang dumadaloy

May pag-asa pa ba ang bawat dapit hapon?

Isang tanong na mahirap ang bawat itutugon

Kung ang bawat tao’y dito rin lulusong

Dito na sasadlak na walang hinahon

Hanggang sa masadlak sa lusak ng kahapon.

Dapat bawat tao’y nakatingin sa liwanang

Na sa kabila ng dilim may pag-asang malalasap

Dumaan man ang unos at hagupit ng pagsubok

May araw na sisikat ng walang pag-iimbot.

Pakatandaan nating meron pa ring lumikha

Na mataas sa lahat at handang umunawa

Sa lahat ng problema’y may sagot na akma

Pagkatapos ng dilim may liwanag pang mapapala.

                                                      

                                                    Nelson G. De Guzman

Balanseng Paglilingkod

“Masama ang anumang labis.” Ito ang madalas na nagiging komento ng mga tao kaugnay sa mga bagay na ipinapasok sa bibig. Ganunpaman, alam man ng nakararami ito, ang mga paboritong pagkain pa rin ang lubus-lubusang kinukonsumo. Kaya’t madalas mga health professionals lamang ang mga nagsasabing, “May kulang ka sa ganitong                 bitamina..” o ‘di kaya ay ”Iwasan mo ang ganitong pagkain…” Dahil ang hatid ng anumang labis ay “karamdaman.”

Ang pagbabalanse ay isang skill. Kinakailangan ito sa acrobatics(sining ng pagbabalanse ng katawan), nutrisyon, hermeneutics (agham ng interpretasyon ng Bibliya), pulitika, atbp. Hindi aksidente ang pagkakaroroon ng balanseng sistema.

Ang ecological balance ng kalikasan ay gawa ng skillful Creator nito. Sinira lang ito ng tao at nagresulta sa hindi na balansyadong ecosystem na isa sa mga naging sanhi ng iba’t ibang kalamidad. Dagdag pa rito, lumayo ang tao sa mga alituntunin ng kanyang Tagapaglikha dahilan upang tuluyang mawala sa balanse ang kalagayang panlipunan. Ito ay mas kilala sa KARAMDAMANG PANLIPUNAN.

Nangangailangan ng skill o karunungan ang tao upang maibalik ang dating kaayusan, ang balanseng kalagayan. Mahalaga ito sa anumang larangan lalung-lalo na sa pulitika at serbisyo publiko. Hindi ito madali. Ngunit, kapag taglay ng mga tagapagpatupad ang karampatang skill o karunungan, ito ay abot-kamay.

Ang pamahalaan ay naglunsad ng mga batas, panukala at panuntunan para sa pagsasanay ng mga lingkodbayan na siyang inaasahang mag-angat ng kanilang karunungan sa serbisyo-publiko. Kasama na rito ang mga programa sa moral recovery ng mga empleyado ng gobyerno para sa matuwid na serbisyo. Dapat nating pasalamatan na hindi lamang kalayaan sa relihiyon ang mayroon tayo sa ating bansa, bagkus ay itinataguyod mismo ito ng batas ng republika dahil bahagi ito ng solusyon sa karamdamang panlipunan.

Wika nga ng Pambayang Tagapamahala Angel M. Navarro, “May karamdaman ang ating lipunan na ang tanging makapagpapagaling ay walang iba kundi ang Diyos.” Inamin ng administrador na siya’y hindi relihiyosong tao. Ngunit, sa ibang pagkakataon sinabi niya “Simula nang ako’y naging Municipal Administrator, ako’y natutong magdasal.” Si “Admin Bobie” na hinirang ni Mayor Makoy Marcos sa tungkulin ay kilala sa munisipyo bilang matalinong tao. Mayroon din kayang katulad na pananaw at gawi ang mga “hindi matatalino” sa Naujan? Hindi lang pangmatalino ang tumanaw ng pag-asa sa Maykapal.

Ang nag-iisip para sa ganap na kagalingang panlipunan ay hahantong sa balansiyadong solusyong sosyal, pulitikal at espirituwal. Nakikita ito ng mga mambabatas at mga nanunungkulan sa awtoridad ng pamahalaan sa nasyunal na level. Imposibleng hindi makita ito sa local level.

Kamakailan lamang ay pinagdiwang ang Town Fiesta. Tanda ito ng presensiya ng mga relihiyosong mamamayan sa Naujan. Harinawa’y maihayag ang espirituwal na mga gawi at pananaw sa pamamagitan ng pagsuporta ng mamamayang Naujeňo sa pagbabago ng mga baluktot na kaugalian. Dahil ito ay sagabal sa balansiyadong kalagayan.

Natunugan na may mga empleyado na namataang lasing sa oras ng trabaho. Ang sabi ng nasusurang Mayor Makoy “tanggalin sa serbisyo!” “Bigyan muna ng second chance” pakiusap ng administrador.

Mga lingkodbayan dapat ang nangunguna sa direksyon tungo sa pagbalanse ng tumatagilid na nating kultura. Paano kung likas talagang liko ang oryentasyon ng isang empleyado ng gobyerno? Sabi ni Admin Bobie, “Sa aking pagharap sa mga tao bilang isang empleyado ng munisipyo, ako’y nakamaskara ng mataas na dignidad sa paglilingkod.” Tinutukoy ng Tagapamahala na hindi niya dinadala sa munisipyo ang kanyang mga bisyo sa labas, bilang pagbigay-galang sa batas na nagsasabi:

“Public service is a public trust.”

Nasa lingkodbayan ang pagpapatunay kung siya ay karapatdapat sa pagtitiwalang ibinigay sa kanya ng pamahalaan. Pero ito’y tiyak niyang makakamtan kung siya’y tatalima lamang sa balanseng paglilingkod na isinusulong ng batas.

Patas at ligtas na halalan pinagkaisahan sa Unity Run

Walang partido at walang anumang grupong itinatangi sa isinagawang Unity Run sa madaling-araw ng Oktubre 26, 2013 na pinangunahan ng Naujan Police Station sa pamumuno ni PCI Neil R Apostol, Chief of Police.

THE RUNNING MAYOR:  Si Mayor Mark N. Marcos (harapan,kaliwa) kasama ang escort niyang pulis, PO3 John Escalona (kanan) at mga DepEd teachers (sa likuran).

Ang takbohan ay nagsimula sa Liwasang Bonifacio patungo sa pinakamalayong destinasyon nito sa Barangay Motoderazo para sa 10 km run. Ang dalawang destinasyon ay 5 km at 3 km na parehong nasa Barangay Santiago.

Isinagawa ang takbuhan para sa Safe And Fair Election (SAFE) para sa Halalang Pambarangay noong Oktubre 28, 2013. Ito ay may temang: “Takbo Para sa Mapayapang Halalan Tungo sa Tuwid na Daan.” Layunin nito na maiwasan ang karahasan at ma-ging patas ang tunggalian sa pamumuno sa Barangay. Kaakibat din ng nasabing takbuhan ang fund-raising para sa mga out-of-school youth (OSY) ng alternative learning system (ALS) sa pamamagitan ng pagbebenta ng mga tickets sa mga nakilahok.

Ang aktibidad na voluntary ang partisipasyon ay nilahukan ng mga mamamayan mula sa iba’t ibang sektor tulad ng PNP, BFP, BJMP, mga guro mula sa DepEd at pribado, PGBI, Triskelion fraternity, municipal officials and employees, mga kandidato sa barangay election at mga karaniwang mamamayan na interesado sa gawaing pangkalusugan.

Sinabi ni Chief Apostol na isinagawa rin ang naturang aktibidad upang ipamulat sa pamayanan ang kahalagahan ng ehersisyo sa kalusugan.

Tampok sa aktibidad ang partispasyon ng Punumbayan Mark N.Marcos na tumakbo ng 5 kilometro: 2.5 km straight run at 2.5 km intermittent run pabalik ng starting line. Ipinamalas ng Punong Ehekutibo na kahit gaano ka-busy ang isang tao, maari pa ring maging malusog at balansiyado ang kanyang buhay sa pamamagitan ng pagbibigay panahon sa ehersisyo.

Mario Martinez/ESL

Proyektong SALINTUBIG 40% kumpleto

Itinaya ng Municipal Engineering Office (MEO) sa 40% progreso ang Sagana at Ligtas na Tubig sa Lahat (SALINTUBIG) Project sa Melgar A at Montelago na sinimulan noong buwan ng Oktubre, taong kasalukuyan.

MULA ITAAS: Si Engr. Ermelo Vertucio, Project Manager ng Munisipyo sa designs and operations, habang sinisiyasat ang mga tangkeng pag-iimbakan ng tubig; mga tubong magdadala ng tubig mula sa pinanggagalingang bukal sa Barangay Montelago; isang pipe laying activity sa Barangay Melgar A.

Ang mga proyekto ay nasa pipe-laying stage na at inaasahang matapos sa Disyembre 2013 at handa nang gamitin ng mga konsumante sa Marso 2014. Ito ay nagkakahalaga ng Php 2.20 Milyon. Ang Php 2.00 milyon ay mula sa DILG na ibinibigay sa 2 bahagi. Ang unang Php 1.00 Milyon ang pinagkunan ng gastusin sa Pre-engineering Design at iba pang pag-aaral. Ang pangalawang Php 1.00 Milyon ay ibibigay lamang kapag mayroon nang 10% na nagastos sa kabuuang badyet. Ang Php 200,000.00 ay counterpart ng Pamahalaang Bayan ng Naujan.

Pinaghati-hatian ang Php 2.20 Milyon sa tatlong proyekto. Php 850,000.00 ang napunta sa Melgar A na pakikinabangan ng 231 bahayan. Ito ay gagamitin sa pagsasaayos ng 1 tangke na may 21 metro-kubikong kapasidad at sa paglalagay ng mga tubo papuntang mga bahayan. Ang Php 710,000.00 naman ay napunta sa Sitio Proper ng Montelago. Pakikinabangan ito ng 75 bahayan. Sa Sitio Balangibang, Montelago naman napunta ang php 640,000.00 na may 41 bahayang makikinabang.

Ang proyekto ay ipinatutupad sa aktwal na halagang Php 1.90 Milyon na siyang bid amount ng nanalong contractor, Great Lakes ng Calapan City. Ang Php 300,000.00 ay savings ng pamahalaang lokal at maaring gamitin sa ibang mga programa at proyekto.

Nagkaroon ng nasabing proyekto sa mga natukoy na barangay dahilan sa kanilang existing water users association na siyang pamantayan ng DILG upang mabigyan ng pondo.                               ESL

Mayor Makoy dumalo sa Regional Disaster Summit

Isa sa mga mahahalagang gawain na dinaluhan ni Mayor Mark Marcos ang Regional Disaster Summit sa Bureau of Soils, Quezon City na isinagawa sa ikalawang linggo ng Oktubre 2013.

Ang bayang laging nakakaranas ng mga kalamidad ay nangangailangan ng lideratong handang harapin ang mga ito.

Dahil sa kagustuhan na maging ‘disaster-resilient municipality..’ ang Naujan sang-ayon sa vision statement nito kaugnay sa disaster risk-reduction management, tinapos ni Mayor Makoy ang summit upang kuhanin ang lahat ng mga impormasyong kinakailangan.

Nakita ng punumbayan na ang Pilipinas ay isa sa ‘Top 5’ na mga lugar na kung saan ang pwersa ng kalikasan ay palagi ng naroon. Dito niya nalaman kung gaano ka-prone ang bayan ng Naujan sa mga disaster sa pamamagitan ng ipinakitang Flood Susceptibi-lity Map at Landslide Susceptibility Map. Natutunan din ni Mayor Marcos na hindi kinakailangang napakamoderno ng mga kagamitan upang makaresponde sa isang disaster. Kinakailangan lamang daw ng early warning system na dapat ay laging naroon sa mga barangay.

“Paghandaan natin ito nang mabuti,” wika ni Mayor Marcos sa Acting Municipal Disaster Risk-Reduction Ma-nagement Officer (MDRRMO) Angel M. Navarro, na tumutukoy sa paparating na mga kalamidad.

Hinihimok din ng ama ng bayan ang kooperasyon ng mga opisyales ng bara-ngay na magbato ng impormasyon sa munisipyo hindi lamang sa panahon ng mga kalamidad upang maagang makapagbalangkas ng mga plano at nang makapagbigay ng mga angkop na aksyon sa panahon ng kalamidad.

Sa isang bahagi ng ulat ni Mayor Mark Marcos kaugnay sa nasabing okasyon, sinabi niyang “Salamat sa Panginoong Diyos at ang bayan ng Naujan ay hindi nakaranas ng masyadong hagupit dulot ng habagat at bagyo.”                                                ESL

Sunog tinambangan ng komunidad

Hindi na kumalat sa karatig na mga istraktura ang sunog sa Genilo St., Poblacion 1 noong Oktubre 9, 2013 nang pinagtulung-tulongan ito ng mga bombero at mga boluntaryo mula sa iba’t ibang sektor. Walang naiulat na patay o sugatan maliban sa danyos ng mga natupok na ari-arian kasama na ang isang aso.

Hindi nadamay ang mga katabing commercial establishments ng nasusunog na bahay na ito dahil sa kooperasyon ng komunidad.

Ayon sa deklarasyon ni Gng. Elvessa C. Magadia, may-ari ng bahay, nasa Php 1.50 Milyon ang halaga ng nilamon ng apoy.

Namataan ang sunog dakong alas 2:00 ng hapon na inulat ng isang kawani ng Allied Sa-ving Bank sa Naujan Fire Station. Kaya’t agad itong nai-relay ng Munisipyo ng Naujan sa mga lokal na pamahalaan ng Victoria, Calapan at Kapitolyo.

Samantala, hindi nag-iisa ang mga bumbero ng Naujan nang magtulung-tulong ang mga boluntaryo mula sa Triskelion fraternity, ilang kawani ng Munisipyo at mga karaniwang mamamayan.

Hindi kalaunan ay dumating ang mga bumbero ng Calapan City, Victoria at Provincial Disaster Response Team (PDRT). Dumating din ang Fire Truck ng Tamaraw Fire Volunteer.

Bandang alas 4:30 na ng hapon ng ganap nang maging fully neutralized ang insedente.

Ayon sa ulat ng istasyon ng Naujan, hindi tiyak ang dahilan at pinanggali-ngan ng sunog. Walang taong makapagpatunay dahil walang nakasaksi sa inisyal na pagsisimula ng sunog.

Lubos ang pasasalamat ni Mayor Mark Marcos at Fire Insp. Ronald Cupiado sa dalawang (2) karatig na pamahalaang lokal kasama na ang Kapitolyo at mga negosyante sa  Calapan na nagpadala ng kanilang fire volunteers at sa mga grupo at mamamayan ng Naujan na kusang-loob na nag-laan ng panahon upang labanan ang nasabing sunog.                  ESL

Mga katutubo areglado rin ng mga bumbero

Sinadya ng Naujan Fire Station ang Balite Mangyan School para sa regular na pagsasagawa ng pagsasanay bilang preparasyon sa oras ng kalamidad katulad ng lindol at sunog. Layunin ng nasabing gawain ang tiyaking ligtas ang mga Mangyan sa oras ng kalamidad.

Hindi lamang para sa mga Tagalog at sunog ang mga Bumbero, para sa mga Mangyan at kawang-gawa rin.

Matagumpay na naisagawa ang Duck, Cover and Hold na ginagawa kasabay ng pagpapatunog ng senyales ng paglindol. Kasunod nito ang organisadong paglikas mula sa kanilang silid-aralan patungo sa ligtas na lugar.

Bukod sa pagsasanay, nagkaloob din ang mga Bumbero ng Naujan ng 4 na pirasong electric fan bilang tugon sa kahilingan ni Teacher-in-Charge Mrs. Precila C. Delin. Namigay rin sila ng mga pagkain at tsinelas para sa mahigit 160 mag-aaral mula sa pinagsamasamang donasyon ng iba’t ibang konsernadong personalidad.

Naging matagumpay ang nasabing gawain sa pangunguna ni SFO1 Marciano R Apostol kasama sina FO2 Lizel M Reyes, FO1 Rexcel C Ylagan, FO1 Anthony F Micua, FO1 Mark Anthony F Alferez at ilang miyembro ng TAU GAMMA PHI – Naujan Municipal Council na kinikilala bilang Fire Volunteers.

Todo-suporta naman ng lokal na pamahalan ng Naujan sa pamumuno ni Mayor Mark N. Marcos ang nasabing programa sa pamamagitan ng pagpapagamit ng Rescue vehicle na pinagkargahan ng mga donasyon at sinakyan ng mga kawani ng BFP at volunteers.

FO1 ANTHONY F MICUA

Water Lily sa Butas River MAPAGKAKAPERAHAN

Isa ang water lily sa problema ng mga mamamayan sa lakeside barangays ng Naujan. Gayundin sa mga barangay na dinaraanan ng Butas River. Dahil sa mabilis na pagdami ng water lily, naging sanhi ito ng pagbara ng mga kailogan at daluyan ng tubig sa kahabaan ng Butas River. Kaya’t naghanap ng alternatibong lunas ang Provincial Tourism Investment and Enterprise Development Office (PTIEDO) sa pakikipagtulungan sa Pamahalaang Bayan ng  Naujan sa pamamagitan ng mga tanggapan ng Turismo, Poverty Reduction at ng mga Sangguniang Barangay ng Naujan na nasasakupan ng nasabing ilog at lawa. Sila ay bumuo ng konsepto para sa ikalulutas ng nasabing problema.

Kahit walang pinag-aralan hindi mahihirapang matuto sa paggawa ng produktong yari sa water lily. Magandang kabuhayan ito para sa lahat.

Noong Agosto 29-31, 2013 isinagawa sa Bara-ngay Dao ang training and seminar para sa paggawa ng iba’t ibang produkto na yari sa water lily sa tulong ng Villar Foundation. Itinuro sa mga dumalo ang paggawa ng mga tsinelas, banig at fruit tray. Ito ay sinalihan ng mga taga Montelago, San Isidro, Concepcion, Antipolo at San Jose.

Naging matagumpay ang nasabing gawain na naghikayat sa mga tao na kumita at maging malikhain mula sa dating suliranin na water lily.

Ang nasabing proyekto ay nagkaroon ng booth para sa exhibit ng mga produkto sa ginanap na Agro-Trade Fair noong Pistang Bayan ng Setyembre 2013.

Nangako naman ang Villar Foundation na handa silang tumulong para sa patuloy na ikauunlad ng nasabing proyekto sa Naujan.

Naging matagumpay ang proyekto sa pama-magitan nina Orlando Tizon ng Provincial Tourism, Raquelita Umali, OIC-MPDC/Tourism Coordinator, Kon. Dan Melgar, Chairman ng Committee on Trade and Industry at Angel Navarro, Municipal Administrator Municipal Poverty Reduction Action Officer na siyang nagpupursiging maipatupad ang mga programa ni Mayor Mark Marcos na kagaya nito.

Nelson G. De Guzman

Bb. Naujan nagdiwang ng Silver Anniversary

Naging matagumpay ang pagdiriwang ng Silver Anniversary ng Binibining Naujan sa pangunguna ni Kgg. Sheryl B. Morales bilang Chairperson ng nasabing patimpalak. Tatlumput anim na naggagandahang Naujeña ang nagpakita ng angking kagandahan at talento sa itinakdang apat na araw na auditions sa ibat ibang bahagi ng bayan ng Naujan.

Bb. Naujan 2013 Official Candidates

Sa masusing pagpili ng kasapi ng executive committee sa tulong ng pageant director, Arnol M. Rosales at choreographer, Dennis Basilan at sampu ng kasapi, ipinakilala sa madla noong nakalipas ng ika 27 ng Agosto sa Conference Hall, Bahay Tuklasan ang labing-apat na opisyal na kandidata mula sa iba’t ibang bahagi ng Naujan. (makikita sa official facebook fanpage account ang kumpletong listahan ng mga kandidata : https://www.facebook.com/binibiningnaujan) Ika-6 naman ng Setyembre ay ipinamalas ng mga dilag ang kanilang talento na ginanap sa bulwagan ng Naujan Academy. Naging masaya at maningning ang gabi ng koronasyon noong ika-8 ng Setyembre na dinaluhan ng iba’t-ibang personalidad ng ating bayan at lalawigan na pina-ngunahan ni Cong. Paulino Salvador Leachon. Sinimulan ang patimpalak ng isang panalangin buhat sa ating butihing Punumbayan, Atty. Mark N. Marcos, Pangalawang Punumbayan Henry Joel C.Teves at mga miyembro ng Sangguniang Bayan. Tulad ng ibang patimpalak, nagkaroon ng swimsuit at long gown presentation. Nagalak naman ang mga manonood nang sorpresang ang magtanong sa question and answer part ay ang kinoronahang Binibining Pilipinas 2013 Ariella Arida via recorded video. Sa huli, tinanghal ang mga sumusunod: Most Congeniality, Best in Swimsuit and Long Gown- Recel Kalaw ng Melgar ; Miss Photogenic- Leslie Ann Consigo ng Santiago, Best in Talent and Bread and Butter’s Choice Award- Megan Tristine Atienza ng Poblacion III; at natanggap ni Jeanny Pedroza ng Bayani ang People’s Choice Award. Nagkamit naman ng major awards ang mga sumusunod: bilang 2^nd Runner-Up – Lea Belano ng Sta. Cruz, 1^st Runner Up– Leslie Ann Consigo, Bb. Naujan Dabalistihit – Jeany Pedroza, Bb. Naujan Mahalta Recel Kalaw (Melgar B), Bb. Naujan-Oriental Mindoro – MeganTristine Atienza . Taos-puso namang nagpasalamat ang pamunuan ng Binibining Naujan Silver sa mga taong sumuporta sa likod ng tagumpay ng pinakamaningning na patimpalak sa bayan.

Mark Louie Macatangay

Kon. Viray unopposed PCL President

Sa unang pagkakataon sa kasaysayan ng Philippine Councilors League (PCL) Oriental Mindoro Chapter, may nahirang na walang katunggali sa pagkapangulo sa katauhan ni Konsehal Wilson A. Viray sa ginanap na halalan ng PCL Officers noong Setyembre 6, 2013 sa Vencio’s Garden Hotel, Tawiran, Calapan City.

Bokal Wilson A. Viray, Philippine Councilors League (PCL) Oriental Mindoro Chapter

Ang nasabing okasyon ay dinaluhan ng 152 konsehal kasama na ang mga ex-officio SB tulad ng SK Presidents at ABC Presidents mula sa 15 bayan at lungsod ng Silangang Mindoro para sa election of PCL Officers 2013-2016. Ito ay sang-ayon sa Constitution and Bylaws ng Philippine Councilors League. Nakasaad dito na ang PCL ay kinakailangang bumuo ng kanyang mga opisyal sa loob ng 90 araw pagkatapos ng halalan.

Ayon kay Engr. Samuel D. Borja, Jr., DILG Provincial Director, ang nasabing halalan ay malinis, mapayapa at mabilis.

Si Kon. Viray ay magiging kasapi ng Sangguniang Panlalawigan ng Silangang Mindoro as Ex-Officio Provincial Board Member bilang kapalit ni Konsehal Gideon Abuel ng Bulalacao. Siya ay uupong regular na bokal ng Silangang Mindoro na walang pagbabago sa kanyang mga tungkulin sa Bayan ng Naujan. Nangangahulugan na magiging doble ang dami ng kanyang trabaho.

Ang bagong hirang na pangulo ng PCL ay tatanggap ng karagdagang 3 grado sa kanyang kasalukuyang sweldo upang maging Salary Grade (SG) 27. At ito ay makukuha niya mula sa kaban ng Kapitolyo ng Lalawigan ng Silangang Mindoro.

Isang malaking karangalan sa bayan na dito nagmumula ang  pangulo ng PCL ng lalawigan, wika ni Mayor Makoy.                                                     ESL

NYR suportado ng Naujan

Pinangunahan ni Mayor Mark N. Marcos at ng mga kasapi ng Sangguniang Bayan (SB) sa pamumuno ni Vice Mayor Henry Joel C. Teves ang paglagda ng mga Naujeňo sa Commitment of Support sa National Year of Rice (NYR) 2013 noong Setyembre 7, 2013 sa Liwasang Bonifacio.

Mayor Mark N. Marcos (kanan) at Vice Mayor Henry Joel C. Teves (kaliwa) sa unveiling ng National Year of Rice (NYR) na isinagawa sa Agro-Trade Fair.

Ang naturang gawain na kaugnay ng Agro-Trade Fair ay ginanap bilang pagsunod sa mandato ng pamahalaan para sa adbokasiya ng pagtitipid sa pagkonsumo ng bigas. Pangunahing layunin ng NYR na maging sapat ang suplay ng bigas sa 2014 upang hindi na kakaila-nganin pang umangkat mula sa labas ng bansa.

Ang paglagda ng bawat Naujeňo, siya man ay prodyuser ng bigas, tagagawa ng mga polisiya, o isang karaniwang mamamayan lamang ay nangangahulugan din na siya ay tutulong sa pagtataguyod ng magandang kalusugan ng mga konsumante ng bigas at pagpapaigi ng antas ng kita ng mga magsasaka.

Ayon  sa pag-aaral, kumakain ang bawat Pilipino ng 4 ½ tasang bigas araw-araw samantalang sapat na ang 3 tasa/araw. Na-ngyayari ito dahil ¼ na bahagi lamang dapat ang kanin at iba pang katulad na pagkain (¼ prutas, ¼ gulay at ¼ protina) sa kabuuang dieta. Nakatuon ang mga Pilipino sa kanin bilang pinagkukuhanan ng enerhiya, samantalang ang 1 tasang kanin ay katumbas ng 5/6 tasang saging, 1 ½ tasang patatas, 2/3 tasang balinghoy, 5/6 tasang kamote, 1/3 tasang mais o 1 1/8 tasang gabi. Kung may tamang kombinasyon sa source ng carbohydrates, maiiwasan ang sobrang pagkunsumo ng bigas. Kaya ang bawat Pilipino ay nag-aaksaya ng 2 kutsarang kanin o 9 gramong bigas araw-araw.

Noong 2010, ang nasayang na bigas ay katumbas ng 13% kabuuang inaangkat sa isang taon.  Ito ay nagkakahalaga ng Php 6.20 Bilyon o konsumo na ng 2.60 Milyong Pilipino sa 1 taon.

Nasumpungan din na mahina ang produksyon ng palay sa Pilipinas. Sa pagtatanim ng hybrid rice, mababa na ang 1 mt karagdagang ani bawat ektarya. Kung gagawin ito ng mga magsasaka ng palay sa bansa, 960,000 mt karagdagang palay ang aanihin sa isang taon. Kayang-kayang tumbasan nito ang 600,000 mt na inaangkat pa sa ibang bansa.

Higit pang aangat ang ani kung tama ang pagpapatubig at paglalagay ng pataba; paggamit ng makinarya, at pag-monitor ng palay.

Sa ngayon ay wala pang polisiya para sa pagtataguyod ng produksyon at responsableng pagkonsumo ng palay/bigas. Dapat diumano ay magkaroon ng mga katulad na ordinansa sa pagtitipid o kontra-aksaya ng bigas o hindi kaya ay sa pagbibigay insentibo sa mga magsasakang may mataas na ani.

Binibigyan-diin ng NYR ang pagtitipid sa bigas sa pamamagitan ng pagkain ng iba’t ibang mapagkukunan ng enerhiya kagaya ng kamote, saging, atbp. Hinihikayat rin ang pagkain ng brown rice para sa malusog na pangangatawan.

Ang mga bagay na ito ay huwag nawang kaliligtaan ng bawat Naujeňo na pinangatawanan ng mga Naujeňong lumagda sa Commitment of Support sa National Year of Rice (NYR) 2013.                       ESL                          

Turismo tinututukan ng Punumbayan

Sa muling pag-oorganisa ng Lingap Kalikasan Tourism Council ng Pamahalaang Bayan ng Naujan, binigyang importansya ng Punumbayan Atty. Mark N. Marcos  ang muling pagpapanumbalik ng sigla ng Turismo sa ating Bayan.

Ang Liwasang Bonifacio ng  Naujan ay tinaguriang 'well-kept plaza' sa Oriental Mindoro.

Ang Lawa ng Naujan, ayon sa kanya ang magandang tutukan sa panahong ito, sapagkat maraming mga ahensya maging gobyerno man o pribado ang nais na makipagtulungan sa pamahalaang lokal upang malinang ang mga lugar na malapit sa Naujan Lake. Isa sa inaabangan ng mga turista sa lugar na ito ay ang Bird Watching Activity tuwing panahon ng migrasyon ng mga ibon na   nagaganap tuwing buwan ng  Pebrero.

Ang Bayan ng Naujan ay tahanan ng iba’t-ibang magagandang tanawin tulad ng talon, ilog, dagat. Maipagmamalaki rin ang Arambyaw Falls, sa Brgy. Masagana, Arangin Falls, sa Brgy. Arangin, Karacha Falls sa Brgy. Malvar at Tuhod Falls at Tuhod Beach sa Brgy Herrera. Naririto rin ang  Paitan River, sa Brgy. Paitan, Simbhang Bato sa Brgy. Bancuro at iba pa.

Jadel F. Dagdagan