Mga Hamon sa Bayan, Laging may Pag-asang Matugunan

Wika ng Punumbayan Mayor ROMAR G. MARCOS

Bagong taon na naman. Sa ating mga lingkodbayan, ito’y nangangahulugan ng pagharap sa mga panibagong hamon sa taong ito.

Sa pagpasok pa lamang ng bagong taon, sinalubong kaagad tayo ng isang hamon na huli nating naranasan 17 taon na ang nakalipas.

Ganunpaman, ang hirap na ating dinanas ay hindi katulad noong 1993 dahil mistulang nasanay na tayo sa baha. Simula nang maitayo ang gabion sa Barangay San Andres noong 2006, lagi na tayong nakararanas ng baha dito sa ating bayan.

Ilang beses ko nang idinulog sa mga kinauukulang ahensya ang kaugnayan ng problema sa baha sa itinayong gabion. Ngunit ang mga ito ay pawang hindi natugunan.
Mahirap mang tanggaping tayo ay naging tapunan ng tubig-baha, kinakailangan nating tanggapin na ito ay isang hamon na dapat harapin: kahit na ito ay hindi natin ginusto at ni hindi rin bunga ng ating sariling pagkakamali.

Tanda ko pa noong lumipas na mga panahon kung papaanong naging masagana ang ating bayan sa mga naaaning palay. Sariwa pa sa aking alaala ang naglipanang mga kiskisan. Ang mga palaisdaan ay sagana sa sugpo, bangus, tilapia, hipon at iba pa. Ngunit ngayon ang mga nabanggit ay kasaysayan na lamang at wari’y alamat sa pandinig ng mga naghihinagpis na mga magsasaka’t mangingisda.

Dahilan sa maraming beses na silang nabigong mabawi ang mga napuhunan, dumaing ang ilan sa kanila ng tulong sa ating pamahalaang bayan. Ilang beses nang gumastos ang munisipyo para sa subsidy ng mas murang halaga ng mga binhi at fingerlings o paligaw; namigay rin tayo ng mga ito makabawi lamang ang mga Naujeňong lubos na naapektuhan. Ngunit marami pa ring dumadaing.

May ulat ang Tanggapan ng Pambayang Pansakahan na marami sa mga naipamigay at na-subsidize na mga binhi at paligaw ay naglahong parang mga bula dahil lumubog sa baha. Ilang ulit na itong nangyari simula nang ako’y umupo noong 2007.

Pagpasok ko sa panunungkulan sa munisipyo ay mistulang pagod na mga halimaw ang ating mga heavy equipment. Ang kaunting bilang ng mga ito ay nahirapang tugunan ang pagsasaayos ng mga kalsada, tulay at ilog na nasira ng tubig-baha. Maraming nagsasakripisyo sa mga manlalakbay na mga mangangalakal at mga empleyado dahilan sa mga sira-sirang mga daan. Tinugunan ang suliraning ito ng ating pamahalaang bayan kaya tayo nakabili ng karagdagang heavy equipment. Maging pondo para sa sasakyan ng inyong lingkod ay ibinaling sa pondong pambili ng heavy equipment. Ito ay nangyari sa dalawang pagkakataon matustusan lamang ang panga-ngailangan ng pagsasaayos ng mga kalsadang nasira ng baha. Ngunit ang baha ay mistulang namimihasa hanggang dumating itong huling pagbaha.

Hangad nating makapaglunsad ng kaunlaran sa ating bayan, ngunit papaano mangyayari ito kung lagi na lamang tayong sinasalasa ng baha. Ganunpaman, dahil lumalabas na ang mga katugunang naibigay ng Pamahalaang Bayan ng Naujan ay hindi umabot sa ugat na suliranin, nangangahulugang may malaking pag-asang maibalik ang Naujan sa dating kalagayan nito.
Ang pinakaugat ng suliranin ng baha sa Naujan ay ang gabion na pinayagang maitayo ng naunang administrasyon. Ang pagtuwid ng pagkakamaling iyon ay labas sa kakayanan ng aking kasalukuyang pamunuan. Ito ang pinakamalaking hadlang ng ating pamahalaang bayan na dapat malagpasan. At dito ay mayroon pa ring malaking pag-asa.

Sa kasalukuyan, nilalakad ng aking administrasyon ang solusyong makapagbibigay ng ganap na katugunan sa suliranin ng baha. Isa na rito ang pagpapalalim ng mga kailugan. At higit sa lahat, ang legal na pagwawasak ng gabion.

Patnubayan nawa tayo ng Poong Maykapal.

PANITIKANG NAUJEÑO

Kapakanan ng Naujan

Ang bayan ng Naujan ay kaiga-igaya
Nandiyan ang mga tanawin sa tuwi-tuwina
Ang mga mamamayan ay nakikibaka
Sapagkat ang kalikasa’y pinagtatanggol nila.

Ang mga mamamaya’y naging responsibo
Sapagkat ang mga namumuno’y disiplinado
Susuungin ang bawat problema ng tao
Sapagkat ang Punumbayan ay laging suportado.

Mga panganib, trahedya, at aksidente
Nangyari at naramdaman ng mga Residente
Ang bawat pangangailangang ‘sinumite
Ay pinunan ng Sang guniang Bayan at Alkalde.

Bagong Naujan namayagpag ang katuwiran
Simula nang manungkulan ang bagong pamunuan
Nagkaroon ng matapat na Punumbayan
Noon hanggang ngayon nagpatuloy ang kaunlaran.
(Aneste U. Evangelista)

ARAW NG NAUJAN, MULING IPINAGDIWANG

Enero 3, 2010 ng binuksan ang idinaos na ika-105 Founding Anniversary ng bayan ng Naujan sa pamamagitan ng fireworks display na bumasag sa mapayapa at mabituing kalangitang matatanaw sa Liwasang Bonifacio.

Ang nasabing gawain na karaniwang isinasagawa tuwing ika-4 ng Enero taun-taon ay dinaluhan ng iba’t ibang sektor ng pamayanan ng bayan mula sa edukasyon, youth, senior citizen, opisyales ng barangay, kababaihan, atbp. bukod sa mga taga munisipyo.

Naging bahagi sa nasabing okasyon ang mga Naujeñong may malaking nai-ambag sa kaunlaran ng bayan tulad nina RGV at mga katangitanging anak ng Naujan na nakatanggap ng parangal sa nasabing okasyon. Ang huli ay kinabibilangan nina Ms. Jenelyn Baylon na kilala sa kanyang pagiging Most Outstanding Mobile Teacher sa buong bansa; si Gng. Celeste Frias na dating guro ay pangulo ng Hardin Inc. na nagtataguyod ng pangangalaga ng kapaligiran at nagmamay-ari ng Benilda sa Bancuro; si Gng. Susana Marasigan Bautista na siyang OIC Assistant Schools Division Superintendent ng DepEd Oriental Mindoro ay nagkamit ng Outstanding Grade 6 Teacher Award.Tampok rin ang paggawad ng parangal kay Mayor Romar Marcos na nagmula sa Bureau of Fire Protection para sa naging bahagi niya sa pagpapaangat ng kalidad ng mga pasilidad ng pamatay sunog sa bayan.

Binigyan kulay ang nasabing okasyon sa pamamagitan ng iba’t ibang aktibidad. Sa mga patimpalak ng apat na koponan na hinatihati ng MPDO, na buhat rin naman sa iba’t ibang sektor: blue, red, green and yellow teams,nangibabaw ang Green team sa PALARO NG LAHI, at sa Basketball ng mga bading naman ay ang Team Barcenaga; ang CULTURAL NIGHT: MARAMIHANG TINIG NG AWIT NG NAUJAN na dinaluhan ng mga koponang paaralan ng sekondarya: San Agustin National High School at Melgar National High School, at ng elementarya: F. Melgar Memorial Elementary School at Barcenaga Central Elementary School. Naging kampeon ang San Agustin National High School para sa sekondarya, at ang Barcenaga Central Elementary School sa elementarya. Layunin ng patimpalak, ayon kay Kon. Jun S. Bugarin na siyang tagapangulo ng komiteba, na magkaroon ng panibagong recording bilang batayan ng pag-awit ng Naujan Hymn sa iba’t ibang institusyon at upang maitama rin ang maling ginagamit na katagang “sisigla” tungo sa “babangon” na nakabatay sa ordinansa ng bayan.

Ang HISTORICAL QUIZ na pinangasiwaan naman ng komiteba ni Bb. Gina DC Patling ay naglalayong maitaguyod ang kaalaman ng mga Naujeño sa kasaysayan ng bayan. Nangunguna sa nasabing patimpalak ang mga koponang paaralan ng sekondarya: Naujan Academy bilang kampeon at Doroteo S. Mendoza Sr. Memorial National High School bilang runner-up; at ng elementarya: Naujan East District I-kampeon at Naujan West-runner-up.

Tampok rin ang GABI NG KASIYAHAN na pinamunuan ni Kon. Marion Marcos. Naging matagumpay ang nasabing gawain (kasama na ang Basketball ng mga Bading) sa pamamagitan ng pakikipagtulungan niya kila Cong. RGV, Sen. Villar, Gov. Panaligan, Cong. Umali, Mayor Aranas, Great Delos Reyes, Carlo Malabanan at Ginebra San Miguel upang makalikom ng pondo na nagkakahalaga ng 65,000.00 plus promotional goods. Layunin ng programa hindi lamang ang i-entertain ang mga Naujeño, kundi’y maging ang pagtuklas ng kanilang mga hiyas.

Ipinamalas din ng pamahalaang bayan na hindi lamang sa kasiyahan at patimpalak nakatuon ang pagdiriwang. Ang selebrasyon ay mayroon ding mga aktibidad sa serbisyo-publiko at kaunlaran. Sa TRADE FAIR/EXHIBIT ay nagpagalingan ang mga distrito ng iba’t ibang barangay sa bayan sa pamamagitan ng mga booth na may naka-display na iba’t ibang produktong karamihan ay agro-industrial; ang mga kawani ng Municipal Health Office kasama na ang medical team ng Philippine Army at mga boluntaryong doktor ay abala sa isinagawang MEDICAL and DENTAL MISSION. Naging abala naman ang Public Employment Services Office (PESO) sa ilalim ng pangangasiwa ni Louie Pesigan sa pagtala ng mga kababayang naghanap ng trabahong lokal at pang-abroad sa pamamagitan ng isinagawang Jobs Fair.

Bagaman at naging makulay at masaya ang pagdiriwang sa nasabing okasyon, nanatili pa ring palaisipan sa mga Naujeño ang tunay at ganap na araw ng pagkakatatag ng bayan ng Naujan.